Hvað er ETF?
ETF (exchange traded fund, kauphallarsjóður) er sjóður sem er keyptur og seldur í kauphöll eins og hvert annað hlutabréf. Inni í honum eru tugir, hundruð eða þúsundir fyrirtækja. Með einum viðskiptum kaupirðu alla körfuna — og ert því ekki háður því hvernig einu félagi gengur.
Hver punktur er eitt félag. Þú kaupir alla körfuna í einum viðskiptum.
Hvernig þetta virkar
ETF-sjóðurinn á hlutabréfin; þú átt hlut í sjóðnum. Fylgi sjóðurinn vísitölu — til dæmis OMX Iceland 15 eða MSCI World — kaupir hann einfaldlega félögin á þeim lista, í þeim hlutföllum sem listinn segir til um. Enginn situr og velur „góðu“ bréfin: listinn er afritaður.
Gengið hreyfist allan opnunartíma kauphallarinnar, rétt eins og gengi hlutabréfs. Þess vegna geturðu keypt og selt ETF þegar þú vilt, ólíkt hefðbundnum verðbréfasjóði sem reiknar eitt gengi á dag.
Af hverju margir byrjendur byrja hér
Af því að áhættudreifingin kemur strax. Kaupirðu ETF á MSCI World ertu með um 1.500 fyrirtæki í 23 löndum undir. Fari eitt þeirra í þrot tekurðu varla eftir því. Kaupirðu eitt stakt bréf er þrot þess félags þitt þrot.
Hin ástæðan er kostnaðurinn: ETF sem afritar lista kostar lítið, oft 0,1–0,3 % á ári (TER), á móti 1,5–2 % hjá mörgum stýrðum sjóðum.
Hvað á að skoða áður en þú kaupir
- Hvað er inni í honum. „ETF“ segir ekkert eitt og sér: innihaldið getur verið allur heimurinn eða bara hálfleiðaraiðnaðurinn.
- TER, það er árlegur kostnaður sjóðsins.
- Söfnun eða útgreiðsla: hvort arðurinn er endurfjárfestur eða greiddur til þín.
- Stærðin. Mjög lítill ETF getur verið lagður niður og sameinaður öðrum.
Klassísk byrjendamistök
Að kaupa fimm ólíka ETF-sjóði og halda að áhættudreifingin sé fimmföld — og komast svo að því að þeir innihalda næstum sömu tuttugu bandarísku félögin. Horfðu á innihaldið, ekki fjöldann.
Svona sérðu það í Kiggo
ETF-sjóðir eru í Kiggo Plus. Leitaðu að sjóðnum eftir nafni og Kiggo sýnir gengið, TER og hvað er í körfunni — með sömu venjulegu orðunum og notuð eru um hlutabréf.
Tengd orð
Algengar spurningar
Er ETF öruggara en stakt hlutabréf?
Það er meira dreift og það tekur burt áhættuna af einu félagi. En lækki allur markaðurinn lækkar ETF-sjóðurinn líka: markaðsáhættan er óbreytt.
Hvernig er ETF skattlagt á Íslandi?
Hagnaður af sölu ber 22 % fjármagnstekjuskatt eins og hlutabréf. Frítekjumarkið, 300.000 kr. á ári (600.000 kr. fyrir hjón), nær til arðs og söluhagnaðar af skráðum bréfum. Sjá fjármagnstekjuskatt.
Hver er munurinn á ETF og verðbréfasjóði?
ETF er keypt í kauphöll allan daginn og afritar yfirleitt lista á lágum kostnaði. Hefðbundinn verðbréfasjóður reiknar eitt gengi á dag og er oft virkt stýrður, á hærri kostnaði.
Kiggo útskýrir — Kiggo ræður þér ekki. Við segjum þér aldrei hvað þú átt að kaupa eða selja, og lykiltölur eru aðeins bornar saman milli félaga í sömu grein. Ákvörðunin er þín. Síðast uppfært 2026-09-18.
Skrifað af Claus Frisch, stofnanda Kiggo. Ekki ráðgjafi, ekki banki — Kiggo útskýrir, þú ákveður.
