Hvað er hagnaður á hlut (EPS)?
Hagnaður á hlut — á ensku earnings per share, EPS — er hagnaður félagsins eftir skatt deilt með fjölda hluta. Ef félag hagnast um 20 milljarða króna og er með 1 milljarð hluta er hagnaður á hlut 20 kr. Hver hlutur hefur „þénað“ 20 kr. það árið. Þetta er talan sem, ásamt genginu, gefur V/H-hlutfallið: gengi 300 kr. deilt með 20 kr. gefur V/H upp á 15.
Af hverju hagnaður á hlut en ekki bara hagnaður
Hagnaðurinn er tala fyrir allt félagið. Þú átt ekki allt félagið — þú átt nokkra hluti. Hagnaður á hlut segir þér hve mikið af hagnaðinum tilheyrir þínum hlut. Þannig er hægt að bera hann saman við verðið: að borga 300 kr. fyrir hlut sem þénar 20 kr. á ári er að borga 15 ára hagnað. Félag getur aukið hagnaðinn um 10 % og samt haft lækkandi hagnað á hlut ef það hefur gefið út 15 % fleiri hluti (hlutafjárútboð). Þess vegna horfa hluthafar á hagnað á hlut.
Vöxturinn er það sem skiptir máli
Tala eins árs segir hvað félagið þénaði. Þróunin yfir fimm ár segir hvert það stefnir:
- EPS 10 → 12 → 14 → 17 → 20: félagið vex um 19 % á ári. Það réttlætir hátt V/H.
- EPS 20 → 19 → 21 → 18 → 20: félagið stendur í stað. Þá ætti V/H að vera lágt.
Sambandið milli vaxtar hagnaðar á hlut og V/H er það sem PEG-hlutfallið reynir að fanga.
Það sem þarf að varast
- Einskiptisliðir: Ef félagið seldi verksmiðju í fyrra er hagnaðurinn á hlut óeðlilega hár. Leitaðu að „leiðréttum hagnaði“ eða lestu úr hverju hagnaðurinn var.
- Neikvæður hagnaður á hlut: Félagið tapar. V/H er ekki hægt að reikna — og lágt verð er ekki endilega ódýrt.
- Endurkaup: Ef félagið kaupir eigin bréf fækkar hlutunum og hagnaður á hlut hækkar — án þess að hagnaðurinn hækki. Það er ekki svindl, en það er heldur ekki vöxtur í rekstrinum.
- Gjaldmiðill: Hagnaður á hlut er gefinn upp í uppgjörsmynt félagsins. Sum íslensk félög gera upp í evrum eða dollurum, ekki krónum.
Klassísk byrjendamistök
Að bera hagnað á hlut saman milli félaga — „A er með 50, B með 5, svo A er betra“. Talan ræðst af því í hve marga bita kakan er skorin. Berðu frekar saman V/H eða vöxt hagnaðar. Hagnaður á hlut einn og sér segir bara eitthvað um sama félagið yfir tíma.
Svona sérðu það í Kiggo
Kiggo sýnir hagnað á hlut meðal kennitalnanna á hverju bréfi við hliðina á V/H, og útskýrir með orðum hvort félagið græðir og hvort hagnaðurinn vex. Kiggo ber aðeins saman við félög í sömu atvinnugrein — sveiflur í hagnaði útgerðar eru eðlilegar, hjá orkuveitu ekki.
Tengd orð
Algengar spurningar
Hvað er góður hagnaður á hlut?
Slík tala er ekki til. Hagnaður á hlut ræðst af fjölda hluta. Það sem er gott er hagnaður á hlut sem vex ár eftir ár, og gengi sem hefur ekki hlaupið of langt fram úr honum — það er, hóflegt V/H.
Hver er munurinn á hagnaði á hlut og arði á hlut?
Hagnaður á hlut er það sem hluturinn þénaði. Arður er sá hluti sem félagið kaus að greiða út. Ef hlutur þénar 20 kr. og greiðir 8 kr. verða 12 kr. eftir í félaginu til að vaxa með. Hlutfallið — hér 40 % — kallast útgreiðsluhlutfall.
Hvað er þynntur hagnaður á hlut?
Hagnaður á hlut reiknaður eins og allir kaupréttir og breytanleg lán væru orðin að hlutum. Hann er aðeins lægri en grunntalan og er varfærnasta talan. Yfirleitt er það hún sem er notuð í V/H.
Kiggo útskýrir — Kiggo ræður þér ekki. Við segjum þér aldrei hvað þú átt að kaupa eða selja, og lykiltölur eru aðeins bornar saman milli félaga í sömu grein. Ákvörðunin er þín. Síðast uppfært 2026-09-23.
Skrifað af Claus Frisch, stofnanda Kiggo. Ekki ráðgjafi, ekki banki — Kiggo útskýrir, þú ákveður.
