Wat is een benchmark?
Een benchmark is de maatstaf waar je je rendement naast legt — meestal een index die dezelfde markt dekt als waarin jij belegt. Steeg je portefeuille van Amerikaanse aandelen 8 % terwijl de S&P 500 12 % steeg, dan deed je het slechter dan je benchmark, ook al verdiende je geld. Zonder benchmark weet je niet of je goed was — of dat alles gewoon omhoogging.
Elk vak is een aandeel. De grote bedrijven nemen de meeste plaats in de index in.
Waarom hij nodig is
+8 % klinkt goed. Maar als een goedkoop indexfonds in dezelfde periode zonder enige moeite +12 % gaf, kostten jouw keuzes je 4 procentpunt. Andersom: −5 % klinkt slecht, maar als de markt 15 % daalde, deed je het eigenlijk goed. Een rendement zegt op zichzelf niets. Het betekent pas iets als je weet wat het alternatief opleverde.
Kies de juiste benchmark
De benchmark moet lijken op wat je bezit. Bezit je Nederlandse aandelen, dan is de AEX redelijk. Bezit je een wereldfonds, dan is de MSCI World redelijk. Bezit je Amerikaanse technologieaandelen, dan is de S&P 500 te breed — de Nasdaq 100 past beter. En gebruik een herbeleggingsindex (met dividend), anders vergelijk je jouw rendement inclusief dividend met een index zonder.
Voorbeeld: Je fonds gaf 9,5 %. De koersindex gaf 8 % — het fonds lijkt te winnen. De herbeleggingsindex gaf 10,2 % — het fonds verloor eigenlijk 0,7 procentpunt. Dat zijn meestal de kosten die je ziet.
Actieve fondsen en hun benchmark
Elk actief fonds noemt een benchmark die het probeert te verslaan. Historisch lukt dat een minderheid over tien jaar of langer, na kosten. Kijk altijd naar het rendement van een fonds ten opzichte van zijn benchmark, niet op zichzelf — en over minstens vijf jaar. Eén goed jaar kan geluk zijn.
De typische beginnersfout
Een benchmark kiezen die makkelijk te verslaan is. Vergelijk je Amerikaanse technologieaandelen met de AEX, dan lijk je briljant in goede jaren en hopeloos in slechte — zonder dat het iets zegt over jouw keuzes. Vergelijk appels met appels.
Zo zie je het in Kiggo
Zet je je eigen aankopen in de portefeuille van Kiggo, dan toont die je rendement per aandeel en in totaal, zodat je het naast een index kunt leggen. Zoek je een fonds op, dan staat er welke index het volgt — dat is de benchmark van het fonds. Kiggo oordeelt niet of je "de markt hebt verslagen"; de cijfers zijn er om zelf te beoordelen.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Wat is een goede benchmark voor een beginner?
Een brede wereldindex zoals de MSCI World of MSCI ACWI, als herbeleggingsindex. Dat is wat een goedkope wereld-ETF je zonder moeite geeft — en dus waar je eigen keuzes tegen afgemeten moeten worden.
Wat betekent "de markt verslaan"?
Een hoger rendement halen dan je benchmark, na kosten. Het is moeilijker dan het klinkt — en het moet over veel jaren gebeuren, niet over één, voordat het iets betekent.
Kiggo legt uit — Kiggo geeft geen advies. We zeggen je nooit wat je moet kopen of verkopen. De beslissing is de jouwe. Laatst bijgewerkt op 2026-09-23.
Geschreven door Claus Frisch, oprichter van Kiggo. Geen adviseur, geen bank — Kiggo legt uit, jij beslist.
