Woordenlijst

De woorden van de beurs, uitgelegd zodat iedereen ze begrijpt

62 woorden die je op de beurs de hele tijd hoort — uitgelegd in gewone woorden, elk met een voorbeeld en de fout die de meeste beginners maken. Geen advies: Kiggo legt uit, jij beslist.

Basis

AandeelEen klein stukje eigendom van een bedrijf.ETFEén mand vol aandelen — gekocht met één enkele order.IndexfondsEen fonds dat gewoon een index volgt in plaats van te proberen die te verslaan.TER (jaarlijkse kosten)De jaarlijkse prijs van het fonds, als percentage van je spaargeld.Kapitaliserend / distribuerendHerbelegt het fonds de dividenden, of keert het ze uit?DividendJouw deel van de winst van het bedrijf, rechtstreeks aan jou uitbetaald.Koers (aandelenkoers)De prijs van één aandeel op dit moment.PortefeuilleAl je beleggingen samen — je ploeg.ObligatieEen lening die jij geeft aan een overheid of een bedrijf — tegen een vaste rente.BeleggingsfondsEen fonds waarin veel mensen samen beleggen — vaak duurder dan een ETF.Effectenrekening (beleggingsrekening)De rekening waarop je aandelen staan — bij een bank of broker.Beurs (effectenbeurs)De marktplaats waar aandelen worden verhandeld — in Nederland Euronext Amsterdam.Index (beursindex)Eén getal dat laat zien hoe een hele groep aandelen het doet — bijvoorbeeld de AEX.BenchmarkDe index waarmee je je rendement vergelijkt — om te zien of je de markt hebt verslagen.Spreiding (diversificatie)Het geld verdelen zodat één bedrijf niet het hele schip kan laten zinken.VolatiliteitHoeveel de koers schommelt — omhoog en omlaag. Niet hetzelfde als verliezen.ValutarisicoBezit je aandelen in dollars, dan win of verlies je ook op de dollar.Bullmarkt en bearmarktBull = de beurs stijgt lange tijd. Bear = ze daalt 20 % of meer.Periodiek beleggen (dollar-cost averaging)Een vast bedrag elke maand, wat de koers ook doet. Je stapt nooit met alles in op de top.HerbalancerenDe verdeling terugbrengen naar wat je van plan was, als één deel te groot is geworden.Rente-op-rente (samengestelde rente)Rendement op je rendement. Daarom wint tijd van bedrag.RendementWat je hebt verdiend — koerswinst plus dividend, als percentage van wat je inlegde.BeleggingshorizonWanneer je het geld nodig hebt. Dat bepaalt hoeveel het mag schommelen.Ticker en ISINTwee codes voor hetzelfde effect: de korte (ASML) en de unieke (NL00…).InflatiePrijzen stijgen, dus je geld koopt minder. Daarom beleggen mensen.Emissie (uitgifte van aandelen)Als een bedrijf nieuwe aandelen uitgeeft om geld op te halen — en jouw stukje kleiner wordt.

Kerncijfers

Koers-winstverhouding (K/W)Hoeveel jaar winst je betaalt voor het aandeel.Koers-boekwaardeverhouding (K/B)De koers in verhouding tot de boekwaarde van het bedrijf.Koers-omzetverhouding (K/O)De koers in verhouding tot de omzet van het bedrijf.PEG-ratioDe K/W gecorrigeerd voor groei — rond 1 wordt als redelijk beschouwd.DividendrendementHet jaarlijkse dividend als percentage van de koers.Marktkapitalisatie (beurswaarde)Wat het hele bedrijf kost op de beurs: koers maal aantal aandelen.Gemiddelde aankoopkoers (GAK)Wat je gemiddeld per aandeel hebt betaald — het cijfer waarvan je winst of verlies wordt gemeten.Intrinsieke waarde (NAV)Bij een fonds: wat de mand per participatie waard is. Bij een aandeel: eigen vermogen per aandeel.Winst per aandeel (WPA, EPS)De winst van het bedrijf gedeeld door het aantal aandelen. Het cijfer achter de koers-winstverhouding.

Technische analyse

RSI (relative strength index)Een snelheidsmeter voor het sentiment: boven 70 te heet, onder 30 te koud.Voortschrijdend gemiddeldeDe gemiddelde koers over bv. 20 of 50 dagen — zodat de trend zichtbaar wordt.Steun (technische analyse)Een koersniveau waar de koers eerder al gestopt is op weg naar beneden — een vloer.WeerstandEen koersniveau waar de koers op weg omhoog al eerder is blijven steken — een plafond.MomentumDe snelheid van de koersbeweging — kan doorgaan, kan oververhitten.52-weeks bereikDe laagste en de hoogste koers van het jaar — en waar de koers daartussen zit.

Handelen

Insiderhandel (legaal)Wanneer het management aandelen van het eigen bedrijf koopt of verkoopt — openbaar.SpreadHet verschil tussen de aankoop- en de verkoopprijs — je onzichtbare kost.Transactiekosten (makelaarsloon)De vergoeding die je bank of broker per transactie aanrekent.Vertraagde koers (vs. realtime)Gratis koersen lopen doorgaans 15 minuten achter. Dat maakt alleen uit voor daytraders.LiquiditeitHoe makkelijk een aandeel te verhandelen is zonder de koers te bewegen — en of jij cash hebt.Hefboom (leverage)Beleggen met geleend geld — winst en verlies worden vermenigvuldigd. Niets voor beginners.Limietorder en marktorderLimiet: jij bepaalt de prijs. Markt: je krijgt de transactie nu — tegen welke prijs er ook is.Stop-lossEen order die automatisch verkoopt als de koers daalt tot een niveau dat jij hebt gekozen.Short gaan (shorten)Verdienen aan een daling: het aandeel lenen, verkopen en goedkoper terugkopen.

Belastingen

Belastingen zijn nationaal. Deze drie pagina's gaan over Nederland (2026). Woon je in een ander land, tik dan op de vlag hieronder — de app toont de belastingwoorden automatisch voor het land waarin je ze gebruikt.

Box 3De belasting op je vermogen: niet op je winst, maar op wat je bezit — elk jaar, ook als je niets verkoopt.DividendbelastingDe 15 % die van een Nederlands dividend afgaat voor het bij je aankomt — en die je terugkrijgt via je aangifte.TegenbewijsregelingWas je echte rendement lager dan de 6,00 % waar de Belastingdienst mee rekent? Dan mag je dat aantonen.

Crypto

Crypto is geen aandeel: er zit geen bedrijf achter, en de koersen schommelen veel sterker. Deze woorden leggen uit wat het is en waar het risico zit — zonder aanbevelingen.

CryptovalutaDigitale waarde zonder bank of overheid erachter — en zonder bedrijf dat geld verdient.BitcoinDe eerste cryptovaluta, uit 2009. Er kunnen nooit meer dan 21 miljoen komen.BlockchainEen gedeeld grootboek van veel computers — dat niemand achteraf kan aanpassen.AltcoinElke cryptovaluta die geen bitcoin is — van ethereum tot duizenden kleine projecten.StablecoinEen coin die een vaste waarde moet houden — meestal 1 dollar. Dat lukt niet altijd.CryptowalletHet ding dat de sleutels van je coins bewaart — niet de coins zelf.Privésleutel en herstelzin (seed phrase)De code die toegang geeft tot je coins. Raak je hem kwijt, dan is het geld weg.CryptobeursEen bedrijf waar je crypto koopt en verkoopt — en dat het vaak ook voor je bewaart.Bitcoin-halvering (halving)Ongeveer elke vier jaar halveert het aantal nieuwe bitcoin. Laatste keer: april 2024.

Geschreven door Claus Frisch, oprichter van Kiggo. Geen adviseur, geen bank — Kiggo legt uit, jij beslist.