Wat is de gemiddelde aankoopkoers?
De gemiddelde aankoopkoers — bij veel brokers afgekort tot GAK — is wat je gemiddeld per aandeel hebt betaald, inclusief transactiekosten. Kocht je 10 aandelen voor 100 € en later 10 voor 150 €, dan is je gemiddelde aankoopkoers 125 €. Het is het cijfer waarvan je beleggingsrekening winst en verlies meet. In Nederland speelt het geen rol voor de belasting — die kijkt in box 3 naar je vermogen, niet naar je winst — maar het is wel het cijfer waarmee je jezelf eerlijk houdt.
Een rekenvoorbeeld
- Aankoop 1: 10 aandelen voor 100 € + 4 € transactiekosten = 1.004 €
- Aankoop 2: 10 aandelen voor 150 € + 4 € transactiekosten = 1.504 €
- 20 aandelen voor in totaal 2.508 € → gemiddelde aankoopkoers = 2.508 / 20 = 125,40 €
Verkoop je nu 5 aandelen voor 160 € (800 € min 4 € transactiekosten = 796 €), dan is je winst 796 − 5 × 125,40 = 169 €. Het maakt niet uit of je "vindt" dat je de aandelen uit de eerste aankoop verkocht. De gemiddelde methode rekent altijd met het gemiddelde.
Waarom de gemiddelde aankoopkoers verandert
Elke keer dat je bijkoopt, beweegt het gemiddelde naar de nieuwe koers toe. Koop je onder je gemiddelde, dan daalt het — dat heet "middelen" of "averaging down". Koop je erboven, dan stijgt het. Verkoop je, dan verandert het gemiddelde niet — je verkoopt tegen het gemiddelde, en de resterende aandelen houden dezelfde gemiddelde aankoopkoers. Dividend heeft er ook geen invloed op.
Gemiddelde aankoopkoers en belasting
In Nederland wordt je winst bij verkoop niet belast, dus de Belastingdienst vraagt niet naar je gemiddelde aankoopkoers. Wat telt voor box 3 is de waarde van je beleggingen op 1 januari. Woon of werk je in een ander land, dan kan dat anders zijn: Duitsland rekent bijvoorbeeld met "eerst gekocht, eerst verkocht" (FIFO), en België en Frankrijk hebben weer eigen regels. Het gemiddelde is bij ons dus vooral een cijfer voor jezelf — maar wel een belangrijk cijfer, omdat het je vertelt of een positie echt winst maakt.
De typische beginnersfout
Bijkopen van een dalend aandeel "om het gemiddelde omlaag te brengen" — en eindigen met een grotere positie in een bedrijf dat nog steeds daalt. De gemiddelde aankoopkoers is een boekhoudcijfer. Het zegt niets over of het bedrijf het waard is om meer van te bezitten. Stel die vraag, niet de vraag over het gemiddelde.
Zo zie je het in Kiggo
Zet je je eigen aankopen met de aankoopkoers in de portefeuille van Kiggo, dan toont die winst en verlies per aandeel — gemeten aan wat je betaald hebt.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Tellen transactiekosten mee in de gemiddelde aankoopkoers?
Ja. De transactiekosten worden bij de aankoopprijs opgeteld, zodat je gemiddelde aankoopkoers iets hoger ligt dan de koers — en je winst iets kleiner. De meeste brokers doen dit automatisch.
Heb ik de gemiddelde aankoopkoers nodig voor mijn aangifte?
In Nederland niet. Box 3 kijkt naar de waarde van je beleggingen op 1 januari, niet naar wat je ervoor betaalde. Alleen als je in een land woont dat winst bij verkoop belast, wordt het cijfer fiscaal belangrijk.
Wat gebeurt er met de gemiddelde aankoopkoers bij een aandelensplitsing?
Krijg je 2 aandelen voor elke 1, dan halveert je gemiddelde aankoopkoers, omdat je nu twee keer zoveel aandelen hebt voor hetzelfde geld. De waarde van de positie verandert niet.
Kiggo legt uit — Kiggo geeft geen advies. We zeggen je nooit wat je moet kopen of verkopen. De beslissing is de jouwe. Laatst bijgewerkt op 2026-09-23.
Geschreven door Claus Frisch, oprichter van Kiggo. Geen adviseur, geen bank — Kiggo legt uit, jij beslist.
