Wat is box 3?
Box 3 is het deel van de inkomstenbelasting dat over je spaargeld en je beleggingen gaat. Het bijzondere eraan: Nederland belast niet de winst die je maakt, maar het vermogen dat je bezit op 1 januari. Of je aandeel nu gestegen of gedaald is, en of je verkocht hebt of niet — de Belastingdienst rekent met een fictief rendement. Voor beleggingen is dat in 2026 6,00 %, en daarover betaal je 36 % belasting: samen ongeveer 2,16 % van je belegde vermogen per jaar. De eerste 59.357 € (met een fiscale partner samen 118.714 €) is vrijgesteld.
Elke rode stip is een jaarwisseling waarop belasting betaald wordt over de waarde van je vermogen.
Zo werkt het
- Peildatum 1 januari. Wat je op 1 januari bezit, telt voor dat hele jaar. Koop je in maart een aandeel en verkoop je het in november met winst, dan verandert dat niets aan de aanslag over dat jaar — pas de stand van de volgende 1 januari telt weer mee.
- Drie fictieve percentages (2026). Banktegoeden 1,28 %, beleggingen en andere bezittingen 6,00 %, schulden 2,70 % (die trek je af). Het tarief over het berekende voordeel is 36 %.
- Heffingsvrij vermogen 59.357 €. Blijft je vermogen daaronder, dan betaal je in box 3 niets. Met een fiscale partner tel je samen tot 118.714 €.
- Geen belasting bij verkoop. Er bestaat in Nederland geen aparte belasting op koerswinst voor een particuliere belegger. Je winst is al meegerekend in de heffing over je vermogen — dat is meteen ook de reden dat je in een slecht beursjaar tóch betaalt.
- Is je werkelijke rendement lager? Dan mag je dat aantonen en over het echte rendement afrekenen — zie de tegenbewijsregeling.
Het rekenvoorbeeld
Je hebt op 1 januari 2026 voor 100.000 € aan aandelen en ETF's, en geen schulden.
Fictief rendement: 6,00 % × 100.000 = 6.000 €. Van je vermogen is 100.000 − 59.357 = 40.643 € belast, oftewel 40,6 % van het geheel. Je belaste voordeel is dus 40,6 % × 6.000 = 2.439 €, en daarover 36 % = 878 € belasting voor dat jaar.
Had je 40.000 € gehad, dan bleef je onder het heffingsvrij vermogen: 0 €. En had je portefeuille van 100.000 € dat jaar 20.000 € verlies geleden, dan was de rekening nog steeds 878 € — tenzij je de tegenbewijsregeling gebruikt.
Wat je verder moet weten
Sparen is goedkoper dan beleggen in box 3. Op banktegoeden rekent de Belastingdienst met 1,28 % in plaats van 6,00 %, dus dezelfde euro op een spaarrekening kost veel minder belasting dan in een aandeel. Dat is een gevolg van het systeem, geen beleggingsadvies — Kiggo zegt je niet waar je je geld moet zetten.
Het systeem gaat veranderen. Het kabinet werkt aan een heffing op het werkelijke rendement, met 1 januari 2028 als streefdatum. Die wet is nog niet definitief, dus voor 2026 en 2027 gelden de fictieve percentages hierboven.
Dividendbelasting komt er niet bovenop. De 15 % die van een Nederlands dividend afgaat, verreken je met je aanslag — zie dividendbelasting.
De typische beginnersfout
Denken dat je pas belasting betaalt als je verkoopt — zoals in de meeste andere landen. In box 3 komt de rekening elk jaar, ook als je nooit iets verkoopt en zelfs als je dat jaar verlies leed. En omgekeerd: wie in december verkoopt en in januari terugkoopt, wint daar niets mee.
Zo zie je het in Kiggo
De portefeuille van Kiggo toont de waarde van je beleggingen — dat is het getal waar box 3 mee rekent, op de stand van 1 januari. In de Woordenlijst heeft de belasting een tekeningetje: een rode stip bij elke jaarwisseling, ook als de lijn niet stijgt. Kiggo berekent je belasting niet; dat doet de Belastingdienst, en je vindt de bedragen in je vooraf ingevulde aangifte.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Hoeveel belasting betaal ik in 2026 over mijn beleggingen?
Ongeveer 2,16 % van je belegde vermogen per jaar: een fictief rendement van 6,00 % belast tegen 36 %. Het heffingsvrij vermogen van 59.357 € per persoon gaat er eerst af, dus over kleinere bedragen betaal je verhoudingsgewijs minder of niets.
Betaal ik belasting als ik een aandeel met winst verkoop?
Nee, niet apart. Nederland kent voor particuliere beleggers geen belasting op koerswinst. De winst zit al in de heffing over je vermogen in box 3 — die je ook betaalt in een jaar zonder winst.
Wat als mijn beleggingen in waarde daalden?
Dan betaal je in principe toch, want de heffing rekent met een fictief rendement. Was je werkelijke rendement lager, dan kun je dat aantonen met de tegenbewijsregeling en over het echte rendement afrekenen.
Kiggo legt uit — Kiggo geeft geen advies. We zeggen je nooit wat je moet kopen of verkopen. De beslissing is de jouwe. Laatst bijgewerkt op 2026-09-16.
Geschreven door Claus Frisch, oprichter van Kiggo. Geen adviseur, geen bank — Kiggo legt uit, jij beslist.
