Γλωσσάρι

Οι λέξεις του χρηματιστηρίου, εξηγημένες για να τις καταλαβαίνουν όλοι

62 λέξεις που ακούς συνέχεια στο χρηματιστήριο — εξηγημένες με απλά λόγια, η καθεμιά με ένα παράδειγμα και με το λάθος που κάνουν σχεδόν όλοι οι αρχάριοι. Καμία σύσταση: το Kiggo εξηγεί, εσύ αποφασίζεις.

Τα βασικά

ΜετοχήΈνα μικρό κομμάτι ιδιοκτησίας μιας εταιρείας.ETFΈνα καλάθι με πολλές μετοχές μέσα — αγορασμένο με μία κίνηση.Αμοιβαίο κεφάλαιο δείκτηΈνα κεφάλαιο που αντιγράφει μια λίστα εταιρειών αντί να τις διαλέγει.TER (ετήσιο κόστος)Το ετήσιο κόστος ενός κεφαλαίου, σε ποσοστό — αφαιρείται κάθε μέρα, χωρίς να το βλέπεις.Συσσώρευση / διανομήΤο κεφάλαιο επανεπενδύει μόνο του το μέρισμα, ή σου το πληρώνει στον λογαριασμό.ΜέρισμαΤο κομμάτι των κερδών που η εταιρεία μοιράζει στους μετόχους της.Τιμή μετοχήςΗ τιμή στην οποία άλλαξε χέρια η τελευταία μετοχή — όχι η αξία της εταιρείας.ΧαρτοφυλάκιοΌλα όσα έχεις, ιδωμένα μαζί αντί για έναν τίτλο τη φορά.ΟμόλογοΈνα δάνειο που δίνεις σε ένα κράτος ή σε μια εταιρεία — με σταθερό τόκο.Αμοιβαίο κεφάλαιοΈνα κοινό ταμείο όπου αποταμιεύουν πολλοί μαζί — συχνά ακριβότερο από ένα ETF.Επενδυτικός λογαριασμόςΟ λογαριασμός όπου βρίσκονται οι μετοχές σου — σε τράπεζα ή σε μεσίτη.ΧρηματιστήριοΗ αγορά όπου αγοράζονται και πουλιούνται μετοχές — στην Ελλάδα, το Χρηματιστήριο Αθηνών.Χρηματιστηριακός δείκτηςΈνας αριθμός που δείχνει πώς πάει μια ολόκληρη ομάδα μετοχών — π.χ. ο Γενικός Δείκτης.Δείκτης αναφοράς (benchmark)Ο δείκτης με τον οποίο συγκρίνεις την απόδοσή σου — για να δεις αν νίκησες την αγορά.ΔιαφοροποίησηΜοιράζεις τα χρήματα ώστε μία εταιρεία να μη μπορεί να τα βουλιάξει όλα.ΜεταβλητότηταΠόσο ανεβοκατεβαίνει η τιμή. Δεν είναι το ίδιο με το να χάνεις.Συναλλαγματικός κίνδυνοςΑν έχεις μετοχές σε δολάρια, κερδίζεις ή χάνεις και από το δολάριο.Αγορά ταύρου και αγορά αρκούδαςΤαύρος = η αγορά ανεβαίνει για πολύ καιρό. Αρκούδα = πέφτει 20 % ή περισσότερο.Μηνιαία επένδυση (DCA)Ένα σταθερό ποσό κάθε μήνα, όποια κι αν είναι η τιμή. Δεν τα βάζεις ποτέ όλα στην κορυφή.ΕπανεξισορρόπησηΦέρνεις το μείγμα πίσω εκεί που το σχεδίασες, όταν ένα κομμάτι μεγάλωσε πολύ.ΑνατοκισμόςΑπόδοση πάνω στην απόδοση. Γι’ αυτό ο χρόνος νικάει το ποσό.ΑπόδοσηΤι κέρδισες — άνοδος τιμής συν μέρισμα, ως ποσοστό αυτού που έβαλες.Χρονικός ορίζονταςΠότε θα χρειαστείς τα χρήματα. Αυτό κρίνει πόσο μπορούν να ανεβοκατεβαίνουν.Σύμβολο (ticker) και ISINΔύο κωδικοί για τον ίδιο τίτλο: ο σύντομος (AAPL, ΔΕΗ) και ο μοναδικός (US03…).ΠληθωρισμόςΟι τιμές ανεβαίνουν, οπότε τα χρήματά σου αγοράζουν λιγότερα. Γι’ αυτό επενδύουν οι άνθρωποι.Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ)Όταν μια εταιρεία βγάζει νέες μετοχές για να αντλήσει χρήματα — και το κομμάτι σου μικραίνει.

Οι δείκτες

Δείκτης P/E (τιμή/κέρδη)Πόσα χρόνια κερδών πληρώνεις για να αγοράσεις την εταιρεία.Δείκτης P/BV (τιμή/λογιστική αξία)Πόσα πληρώνεις σε σχέση με όσα έχει η εταιρεία, αφού αφαιρεθούν τα χρέη.Δείκτης P/S (τιμή/πωλήσεις)Πόσα πληρώνεις για κάθε ευρώ τζίρου — χρήσιμος όταν κέρδη ακόμα δεν υπάρχουν.Δείκτης PEGΤο P/E σε σχέση με την ανάπτυξη — για να καταλάβεις αν η υψηλή τιμή δικαιολογείται.Μερισματική απόδοσηΠόσο πληρώνει το μέρισμα σε ποσοστό της τιμής που πληρώνεις σήμερα.ΚεφαλαιοποίησηΠόσο κοστίζει ολόκληρη η εταιρεία στο χρηματιστήριο: τιμή επί αριθμό μετοχών.Μέση τιμή κτήσηςΠόσο πλήρωσες κατά μέσο όρο για κάθε μετοχή — μαζί με τις προμήθειες.Καθαρή αξία ενεργητικού (NAV)Για ένα κεφάλαιο: τι αξίζει το καλάθι ανά μερίδιο. Για μια εταιρεία: τα ίδια κεφάλαια ανά μετοχή.Κέρδη ανά μετοχή (EPS)Το κέρδος της εταιρείας διαιρεμένο με τον αριθμό των μετοχών. Ο αριθμός πίσω από το P/E.

Τεχνική ανάλυση

RSI (δείκτης σχετικής ισχύος)Ένας αριθμός από 0 έως 100 που λέει πόσο βίαιη ήταν η πρόσφατη κίνηση.Κινητός μέσος όροςΗ μέση τιμή των τελευταίων ημερών, υπολογισμένη ξανά κάθε μέρα — για να δεις την κατεύθυνση κάτω από τον θόρυβο.Στήριξη (τεχνική ανάλυση)Ένα επίπεδο τιμής όπου, στο παρελθόν, εμφανίζονταν πάντα αγοραστές.ΑντίστασηΈνα επίπεδο τιμής όπου, στο παρελθόν, εμφανίζονταν πάντα πωλητές.Momentum (ορμή)Η ταχύτητα και η κατεύθυνση της κίνησης — όχι το επίπεδο της τιμής.Εύρος 52 εβδομάδωνΗ χαμηλότερη και η υψηλότερη τιμή του τελευταίου έτους — και πού βρίσκεσαι τώρα ανάμεσά τους.

Οι συναλλαγές

Συναλλαγές υπόχρεων προσώπων (νόμιμες)Όταν τα στελέχη αγοράζουν ή πουλάνε μετοχές της ίδιας τους της εταιρείας — και πρέπει να το δηλώσουν.Spread (διαφορά τιμών)Η διαφορά ανάμεσα στην τιμή που αγοράζεις και σε αυτή που πουλάς — ένα κόστος που δεν το βλέπεις σε κανένα παραστατικό.ΠρομήθειεςΑυτό που κρατάει ο μεσίτης σου σε κάθε αγορά και σε κάθε πώληση.Τιμή με καθυστέρησηΗ τιμή που βλέπεις δωρεάν έχει συχνά περίπου 15 λεπτά — και σχεδόν πάντα είναι μια χαρά.ΡευστότηταΠόσο εύκολα αγοράζεται και πουλιέται μια μετοχή χωρίς να κουνηθεί η τιμή — και αν έχεις μετρητά.ΜόχλευσηΕπενδύεις με δανεικά — κέρδη και ζημιές πολλαπλασιάζονται. Όχι για αρχάριους.Εντολή με όριο (limit) και εντολή marketΜε όριο: ορίζεις εσύ την τιμή. Market: η συναλλαγή γίνεται τώρα — σε όποια τιμή υπάρχει.Stop-lossΜια εντολή που πουλάει αυτόματα αν η τιμή πέσει σε ένα επίπεδο που διάλεξες.Ανοικτή πώληση (short selling)Κερδίζεις από την πτώση: δανείζεσαι τη μετοχή, την πουλάς, την ξαναγοράζεις φθηνότερα.

Φόροι

Οι φόροι είναι εθνικοί. Αυτές οι τρεις σελίδες αφορούν την Ελλάδα (2026). Αν μένεις σε άλλη χώρα, πάτα τη σημαία πιο κάτω — η εφαρμογή δείχνει τις φορολογικές λέξεις της χώρας όπου τη χρησιμοποιείς.

Φορολογία υπεραξίας (0 %)Για τους περισσότερους ιδιώτες το κέρδος από ελληνικές εισηγμένες μετοχές είναι αφορολόγητο — αλλά πρέπει να το δηλώσεις.Φορολογία μερισμάτων (5 %)Παρακρατείται 5 % πριν το μέρισμα φτάσει στον λογαριασμό: από 100 € σου μένουν 95.Τέλος πώλησης μετοχών (1 ‰)Ένα τέλος 1 ‰ πάνω στο ποσό κάθε πώλησης, που το πληρώνει ο πωλητής — και όταν το κέρδος είναι αφορολόγητο.

Κρύπτο

Το κρύπτο δεν είναι μετοχές: δεν υπάρχει επιχείρηση από πίσω, και οι τιμές κινούνται πολύ περισσότερο. Οι λέξεις εδώ εξηγούν τι είναι και πού βρίσκεται ο κίνδυνος — χωρίς συστάσεις.

ΚρυπτονόμισμαΨηφιακές αξίες χωρίς τράπεζα ή κράτος από πίσω — και χωρίς μια επιχείρηση που βγάζει χρήματα.BitcoinΤο πρώτο κρυπτονόμισμα, από το 2009. Μπορούν να υπάρξουν το πολύ 21 εκατομμύρια.Blockchain (αλυσίδα μπλοκ)Ένα κοινό λογιστικό βιβλίο που το κρατούν πολλοί υπολογιστές — και που κανείς δεν μπορεί να διορθώσει εκ των υστέρων.AltcoinΌλα τα κρυπτονομίσματα που δεν είναι bitcoin — από το ethereum ως χιλιάδες μικρά έργα.StablecoinΈνα κρυπτονόμισμα που πρέπει να κρατά σταθερή αξία — συνήθως 1 δολάριο. Δεν τα καταφέρνει πάντα.Πορτοφόλι κρυπτονομισμάτων (wallet)Εκεί που φυλάσσονται τα κλειδιά για τα κρυπτονομίσματά σου — όχι τα ίδια τα κρυπτονομίσματα.Ιδιωτικό κλειδί και φράση ανάκτησης (seed phrase)Ο κωδικός που δίνει πρόσβαση στα κρυπτονομίσματά σου. Αν τον χάσεις, τα χρήματα χάθηκαν.Ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτωνΜια εταιρεία όπου αγοράζεις και πουλάς κρύπτο — και που συχνά το φυλάει κιόλας για σένα.Halving του bitcoin (υποδιπλασιασμός)Περίπου κάθε τέσσερα χρόνια τα νέα bitcoin μειώνονται στο μισό. Η τελευταία φορά ήταν τον Απρίλιο του 2024.

Γράφτηκε από τον Claus Frisch, ιδρυτή του Kiggo. Ούτε σύμβουλος, ούτε τράπεζα — το Kiggo εξηγεί, εσύ αποφασίζεις.