Wat is een obligatie?
Een obligatie is een lening. Jij leent geld aan een overheid of een bedrijf, en in ruil krijg je elk jaar een vaste rente (de coupon) en op een afgesproken datum het hele bedrag terug. Je bezit geen stukje van de uitgever — je bent geldschieter, geen mede-eigenaar. Daarom schommelen obligaties meestal minder dan aandelen, maar leveren ze op de lange termijn ook minder op.
Een obligatie is een lening: vaste rente elk jaar, en het hele bedrag terug aan het eind.
Een rekenvoorbeeld
Je koopt voor 10.000 € een obligatie op koers 100. Ze loopt 5 jaar en heeft een coupon van 3 %.
- Elk jaar ontvang je 300 € rente.
- Na 5 jaar krijg je je 10.000 € terug.
- In totaal 1.500 € rente in vijf jaar — wat de beurs ondertussen ook deed.
Verkoop je eerder, dan krijg je de koers die de markt die dag biedt. Die kan boven of onder 100 liggen.
Waarom de koers beweegt als de rente beweegt
Jouw obligatie betaalt 3 %. Stijgt de rente in het algemeen naar 5 %, dan betaalt niemand meer koers 100 voor jouw 3 %-obligatie — ze krijgen 5 % op een nieuwe. Dus daalt de koers van de jouwe tot ze effectief 5 % oplevert. Daalt de rente juist, dan stijgt jouw koers. Rente omhoog = koers omlaag, en omgekeerd. Hoe langer de obligatie loopt, hoe groter de schommeling.
Houd je de obligatie tot het einde, dan doen de koersschommelingen er niet toe: je krijgt nog steeds 300 € per jaar en 10.000 € aan het einde.
De drie soorten die je tegenkomt
- Staatsobligaties: Leningen aan de staat. Nederlandse staatsleningen en Duitse Bunds gelden als heel veilig, met een lage rente.
- Bedrijfsobligaties: Leningen aan een bedrijf. Hogere rente, omdat het bedrijf failliet kan gaan. "High yield" betekent hoge rente — en hoog risico.
- Obligaties van opkomende landen: Hogere rente, meer risico, en vaak ook nog valutarisico.
De meeste beginners kopen geen losse obligaties, maar een obligatiefonds of ETF die er honderden bezit.
Belasting (Nederland)
In Nederland betaal je geen belasting over de rente of de koerswinst zelf. Obligaties tellen, net als aandelen, mee in box 3 als "overige bezittingen" — je wordt belast over wat je bezit, niet over wat je verdient. Andere landen hebben hun eigen regels.
De typische beginnersfout
Denken dat een obligatie niet kan dalen. Dat kan wel — elke keer als de rente stijgt. Ze kan alleen niet naar nul, tenzij de uitgever failliet gaat, en op de einddatum krijg je het afgesproken bedrag.
Zo zie je het in Kiggo
Kiggo is gebouwd voor aandelen en ETF's. Zoek je een obligatie-ETF op, dan laat Kiggo zien dat het een obligatiefonds is en slaat het de kengetallen over die alleen voor aandelen zinvol zijn. In de woordenlijst van de app staat bij obligatie een kleine tijdlijn met de coupons en de terugbetaling.
Verwante begrippen
Veelgestelde vragen
Zijn obligaties veilig?
Veiliger dan aandelen, maar niet zonder risico. De koers daalt als de rente stijgt, en een bedrijf kan failliet gaan. Staatsobligaties van stabiele landen zoals Nederland en Duitsland gelden als heel veilig.
Wat is een coupon?
De vaste rente die de obligatie betaalt — bijvoorbeeld 3 % per jaar van het bedrag dat op de obligatie staat. De naam stamt uit de tijd dat je een coupon van het papier knipte om de rente op te halen.
Wat betekent koers 100?
Dat de obligatie precies wordt verhandeld voor het bedrag dat je op de einddatum terugkrijgt. Onder 100 koop je met korting en krijg je een hoger effectief rendement; boven 100 betaal je een premie en krijg je een lager rendement.
Kiggo legt uit — Kiggo geeft geen advies. We zeggen je nooit wat je moet kopen of verkopen. De beslissing is de jouwe. Laatst bijgewerkt op 2026-09-23.
Geschreven door Claus Frisch, oprichter van Kiggo. Geen adviseur, geen bank — Kiggo legt uit, jij beslist.
