Hvað er innra virði?
Innra virði er það sem eitthvað er virði „að innan“ — óháð genginu. Fyrir sjóð eru það heildareignir sjóðsins deilt með fjölda hluta: ef sjóðurinn á hlutabréf fyrir 10 milljarða króna og hefur gefið út 10 milljónir hluta er innra virðið 1.000 kr. Fyrir félag er samsvarandi tala bókfært eigið fé á hlut — það sem hluthafarnir ættu eftir ef allt væri selt og skuldirnar greiddar. Gengið getur verið yfir eða undir því.
Sjóðir: gengið á að vera nálægt
ETF eða verðbréfasjóður á einfaldlega körfu af bréfum. Virði körfunnar á hvern hlut er innra virðið, yfirleitt reiknað daglega. Ef ETF gengur kaupum og sölum á 101 á meðan innra virðið er 100 borgarðu 1 % yfirverð — álag umfram innra virði. Ef hann gengur á 99 færðu 1 % afslátt. Hjá stórum ETF er munurinn yfirleitt undir 0,1 %, því fagfjárfestar nýta hvert frávik strax. Hefðbundnir verðbréfasjóðir eru keyptir beint á gengi dagsins.
Félög: hér segir gengið aðra sögu
Félag með 100 milljarða króna eigið fé og 1 milljarð hluta er með bókfært virði upp á 100 kr. á hlut. Ef bréfið gengur á 300 kr. borgar markaðurinn þrefalt bókfært virði — því hann býst við að félagið græði á því sem það á. Ef það gengur á 70 kr. telur markaðurinn eignirnar í bókunum of hátt metnar, eða að félagið muni tapa. Hlutfallið milli gengis og bókfærðs virðis er V/B-hlutfallið.
Bókfært virði segir mest um banka, fasteignafélög og skipafélög, þar sem eignirnar er hægt að telja í peningum. Íslensku bankarnir og fasteignafélögin eru einmitt oft metin út frá því. Fyrir hugbúnaðarfélag, þar sem verðmætin eru hugmyndir og viðskiptavinir, segir það nánast ekkert.
Dæmi með tölum
Fasteignafélag á byggingar fyrir 50 milljarða kr. og skuldar 5 milljarða. Eigið fé er 45 milljarðar. Hlutirnir eru 500 milljónir. Innra virði = 45.000 / 500 = 90 kr. Ef hluturinn gengur á 72 kr. kaupirðu byggingarnar með 20 % afslætti — ef matið í reikningunum stenst. Þetta „ef“ er öll spurningin.
Klassísk byrjendamistök
Að kaupa bréf undir bókfærðu virði og gera ráð fyrir að það „hljóti“ að hækka upp í það. Markaðurinn getur haft rétt fyrir sér: kannski eru eignirnar minna virði en reikningarnir segja. Ódýrt miðað við bókfært virði er spurning — ekki svar.
Svona sérðu það í Kiggo
Á hverju bréfi sýnir Kiggo V/B — gengið miðað við bókfært virði — og útskýrir hvort talan sé há eða lág fyrir þá atvinnugrein. Kiggo ber aldrei banka saman við hugbúnaðarfélag, því bókfært virði þýðir allt annað hjá þeim tveimur. Fyrir sjóði sýnir Kiggo gengið; innra virðið er á vef rekstrarfélagsins.
Tengd orð
Algengar spurningar
Hvað er NAV?
Net asset value — innra virði sjóðs á hvern hlut. Það stendur í upplýsingum sjóðsins og er yfirleitt uppfært daglega.
Af hverju gengur ETF ekki nákvæmlega á innra virði?
Af því að hann gengur kaupum og sölum í kauphöll milli kaupenda og seljenda allan daginn, á meðan innra virðið er reiknað einu sinni. Stórir bankar halda bilinu litlu — hjá stórum sjóðum er það nánast ekkert.
Er bréf undir bókfærðu virði ódýrt?
Kannski. Það getur þýtt að markaðurinn horfi fram hjá verðmætum — eða að reikningarnir séu of bjartsýnir. Skoðaðu hvort félagið græðir áður en þú dregur ályktun.
Kiggo útskýrir — Kiggo ræður þér ekki. Við segjum þér aldrei hvað þú átt að kaupa eða selja, og lykiltölur eru aðeins bornar saman milli félaga í sömu grein. Ákvörðunin er þín. Síðast uppfært 2026-09-23.
Skrifað af Claus Frisch, stofnanda Kiggo. Ekki ráðgjafi, ekki banki — Kiggo útskýrir, þú ákveður.
