Hvað er meðalkaupverð?
Meðalkaupverð er það sem þú hefur borgað að meðaltali á hlut, þóknun meðtalin. Ef þú keyptir 10 hluti á 1.000 kr. og síðar 10 á 1.500 kr. er meðalkaupverðið 1.250 kr. Það er talan sem verðbréfareikningurinn þinn mælir hagnað og tap frá. Athugaðu þó að hagnaður til skatts getur verið reiknaður eftir annarri reglu — til dæmis þannig að fyrst keyptu bréfin teljist fyrst seld (FIFO).
Dæmi með tölum
- Kaup 1: 10 hlutir á 1.000 kr. + 400 kr. þóknun = 10.400 kr.
- Kaup 2: 10 hlutir á 1.500 kr. + 400 kr. þóknun = 15.400 kr.
- 20 hlutir fyrir samtals 25.800 kr. → meðalkaupverð = 25.800 / 20 = 1.290 kr.
Reikningurinn sýnir nú hvern hlut á 1.290 kr. Það er góður mælikvarði á hvort þú ert í plús eða mínus á eigninni í heild.
Af hverju meðalkaupverðið breytist
Í hvert sinn sem þú kaupir meira færist meðaltalið í átt að nýja verðinu. Kauptu undir meðaltalinu og það lækkar — það kallast að „jafna niður“. Kauptu yfir því og það hækkar. Þegar þú selur breytist meðaltalið ekki — hlutirnir sem eftir eru halda sama meðalkaupverði. Arður hefur heldur engin áhrif á það.
Meðalkaupverð og skattur
Seljirðu 5 hluti á 1.600 kr. (8.000 kr. mínus 400 kr. þóknun = 7.600 kr.) skiptir máli við hvaða kaupverð er miðað. Miðað við meðalkaupverð er hagnaðurinn 7.600 − 5 × 1.290 = 1.150 kr. Ef fyrst keyptu bréfin teljast fyrst seld er kaupverðið 5 × 1.040 = 5.200 kr., og hagnaðurinn 2.400 kr. Af hagnaðinum greiðist fjármagnstekjuskattur, að frádregnu frítekjumarkinu. Hvaða regla gildir um þín viðskipti sérðu í leiðbeiningum Skattsins með skattframtalinu — ekki treysta á að talan í bankaappinu sé sú sama og skattstofninn.
Klassísk byrjendamistök
Að kaupa meira af bréfi sem er að falla „til að ná meðaltalinu niður“ — og sitja uppi með stærri stöðu í félagi sem heldur áfram að falla. Meðalkaupverð er bókhaldstala. Það segir ekkert um hvort félagið sé þess virði að eiga meira af. Spurðu þeirrar spurningar, ekki þeirrar um meðaltalið.
Svona sérðu það í Kiggo
Settu þín eigin kaup inn í eignasafn Kiggo, þá sýnir það hagnað og tap á hverju bréfi og á heildinni út frá því sem þú borgaðir í raun. Kiggo reiknar ekki skattinn.
Tengd orð
Algengar spurningar
Telst þóknunin með í meðalkaupverðinu?
Já. Þóknuninni er bætt við kaupverðið, svo meðalkaupverðið er aðeins hærra en gengið — og skattskyldur hagnaður aðeins minni.
Hvað þýðir FIFO?
First in, first out — fyrst inn, fyrst út: þegar þú selur hluta af bréfum í sama félagi teljast þau bréf seld sem þú keyptir fyrst. Hagnaðurinn getur þá orðið annar en meðalkaupverðið gefur til kynna.
Hvað verður um meðalkaupverðið við skiptingu hluta?
Ef þú færð 2 hluti fyrir hvern 1 helmingast meðalkaupverðið, því þú átt nú tvöfalt fleiri hluti fyrir sömu peninga. Virði eignarinnar er óbreytt.
Kiggo útskýrir — Kiggo ræður þér ekki. Við segjum þér aldrei hvað þú átt að kaupa eða selja, og lykiltölur eru aðeins bornar saman milli félaga í sömu grein. Ákvörðunin er þín. Síðast uppfært 2026-09-23.
Skrifað af Claus Frisch, stofnanda Kiggo. Ekki ráðgjafi, ekki banki — Kiggo útskýrir, þú ákveður.
