Hvað er frítekjumark fjármagnstekna?
Frítekjumarkið er sá hluti fjármagnsteknanna sem þú greiðir engan skatt af. Það er 300.000 kr. á mann á ári — 600.000 kr. hjá hjónum og sambúðarfólki — af arði og söluhagnaði af bréfum sem skráð eru á skipulegum verðbréfamarkaði eða markaðstorgi fjármálagerninga. Vaxtatekjur hafa sitt eigið, aðskilda frítekjumark.
Hvað fellur undir
- Arður og söluhagnaður af skráðum bréfum — þar á meðal bréfum í Kauphöll Íslands og á erlendum skipulegum mörkuðum.
- Óskráð bréf falla utan. Hagnaður af félagi sem ekki er skráð á markað nýtur ekki þessa frítekjumarks.
- Vextir eru sér. Vaxtatekjur af innlánum hafa sitt eigið frítekjumark og éta ekki upp þetta.
Dæmið með tölunum
Þú færð 120.000 kr. í arð og innleysir 250.000 kr. í söluhagnað af skráðum bréfum sama ár. Samtals 370.000 kr.
Fyrstu 300.000 kr. eru skattfrjálsar. Af þeim 70.000 kr. sem eftir standa reiknast 22 % = 15.400 kr. Án frítekjumarksins hefðirðu greitt 81.400 kr.
Hjá hjónum er markið 600.000 kr. og reiknast sameiginlega.
Frítekjumarkið kemur við álagningu
Þetta kemur mörgum á óvart: staðgreiðslan af arði er dregin af strax, 22 %, án tillits til frítekjumarksins. Það er fyrst á skattframtalinu og við álagninguna að markið er reiknað — og þá færðu ofgreidda skattinn endurgreiddan.
Þú þarft því ekki að gera neitt sérstakt til að fá frítekjumarkið, en þú þarft að telja fram. Sjá nánar hjá Skattinum.
Klassísk byrjendamistök
Að halda að staðgreiðslan sé lokaniðurstaðan. Byrjandi sem sér 22 % dregin af arðinum heldur stundum að málinu sé lokið og telur ekki fram — og fær þá aldrei frítekjumarkið sitt. Peningarnir liggja þarna, en aðeins ef þú telur fram.
Svona sérðu það í Kiggo
Kiggo sýnir arðinn og hagnaðinn á hverri stöðu, svo þú sérð hversu langt þú ert kominn á árinu. Kiggo heldur ekki utan um frítekjumarkið þitt og ræður þér ekki hvenær þú átt að selja — það er þín ákvörðun og Skattsins útreikningur.
Tengd orð
Algengar spurningar
Flyst ónýtt frítekjumark milli ára?
Nei. Markið gildir fyrir hvert ár fyrir sig. Nýtir þú það ekki í ár, er það horfið um áramót.
Gildir frítekjumarkið um óskráð bréf?
Nei. Það nær til arðs og söluhagnaðar af bréfum sem skráð eru á skipulegum verðbréfamarkaði eða markaðstorgi fjármálagerninga.
Fæ ég frítekjumarkið sjálfkrafa?
Þú færð það við álagningu á grundvelli skattframtalsins — ekki við staðgreiðsluna. Þess vegna skiptir máli að telja fram.
Kiggo útskýrir — Kiggo ræður þér ekki. Við segjum þér aldrei hvað þú átt að kaupa eða selja, og lykiltölur eru aðeins bornar saman milli félaga í sömu grein. Ákvörðunin er þín. Síðast uppfært 2026-09-18.
Skrifað af Claus Frisch, stofnanda Kiggo. Ekki ráðgjafi, ekki banki — Kiggo útskýrir, þú ákveður.
